Tuin verharden, wat is de beste manier?

Een hardhouten tuinkast of schuur brengt een behoorlijk gewicht met zich mee. Het is niet verstandig om een dergelijke constructie zomaar op los zand of een grasveldje te plaatsen vanwege de kans op verzakking. Niet alleen zal een huisje langzaam maar zeker op de toren van Pisa gaan lijken, ook kunnen scharnieren uit hun gelid raken waardoor de deur niet meer geopend kan worden. Er is dus een solide basis nodig. Naast een solide tuinkast of bijvoorbeeld een hardhouten bloembak zijn er uiteraard ook andere redenen om de tuin te verharden. Denk aan een terras of looppad. De tuin verharden, wat is de beste manier?

In het kort

• Verhard alleen waar het nodig is. Laat ruimte voor groen en afwatering.
• Voor een tuinkast of schuur werkt een betonplaat vaak het meest stabiel.
• Voor een terras zijn tegels, beton en hout alle drie geschikt. De voorbereiding bepaalt het resultaat.
• Een zwevend terras helpt tegen wateroverlast en maakt onderhoud makkelijker.
• Halfverharding is ideaal voor paden en houdt de tuin waterdoorlatend.

Liever niet de hele tuin verharden

Laten we beginnen met het advies om niet de gehele tuin te verharden. Dan kan neerslagwater niet voldoende wegvloeien wat voor overlast zorgt. Is het niet bij jou thuis dan kan het voor problemen zorgen bij de gemeentelijke afvoer of bij de buren. Hoewel er geen vaste regels zijn voor verharding bij huur- of koopwoningen wordt aanbevolen om voldoende onverhard terrein over te laten zodat de natuurlijke afwatering niet verstoord wordt. Met half verharden kun je mogelijke wateroverlast vermijden. Lees verder voor meer informatie over dit onderwerp.

Welke verharding past bij jouw doel

De beste manier hangt af van wat je precies wilt bereiken. Een fundering voor een tuinkast vraagt iets anders dan een pad naar de achterdeur. Denk daarom eerst na over belasting, waterafvoer en onderhoud. Daarna kies je het materiaal.

Stap 1. Begin met de ondergrond

Een mooie verharding begint onder de grond. Hier gaat het vaak mis. Een paar millimeter verzakking lijkt klein, maar je merkt het direct aan wiebelende tegels, scheve lijnen en plassen die blijven staan. Dit zijn de basisstappen die bijna altijd nodig zijn.

• Graaf uit. Haal gras, wortels en losse grond weg tot je een stabiele laag bereikt.
• Egaliseer. Maak het oppervlak vlak en verwijder zachte plekken.
• Verdicht. Druk de ondergrond aan. Dit kan met een trilplaat of stamper.
• Werk in lagen. Liever meerdere dunne lagen dan één dikke laag die later inzakt.

Stap 2. Denk eerst aan afwatering

Afwatering is geen detail. Het bepaalt hoe lang je verharding mooi blijft. Zorg daarom dat water altijd weg kan. Dat kan door een kleine afschot aan te brengen richting border, grindstrook of een plek waar water kan infiltreren. Plaats zware objecten zoals een tuinkast bij voorkeur op een basis die iets hoger ligt dan de omgeving. Dan blijft water minder snel tegen de randen staan.

Tegels

Dit is en blijft een populaire vorm van bestrating. De meeste stoepen in Nederland bestaan uit tegels. Je zult vast wel eens een losse tegel zijn tegengekomen op het trottoir. Een veelvoorkomende oorzaak is de wortelgroei van grote bomen in de omgeving, die kunnen tegels omhoog drukken. Houd hier rekening mee als je zelf in een bosrijke omgeving woont of als je een grote boom in de tuin hebt staan.

Tegels zijn zwaar, maar relatief eenvoudig te vervoeren en leggen. De bodem moet wel goed voorbereid worden. Denk aan egaliseren en aandrukken wat met speciale apparatuur wordt uitgevoerd. Deze apparaten kun je huren, of besteed het uit aan een tuininrichting professional. Op de zwarte aarde wordt vervolgens een laag geel zand gestrooid om verzakking te voorkomen. Door de betegeling af te laten lopen kan neerslagwater wegvloeien, de rest sijpelt tussen de voegen door.

Beton

Een tuin vol beton storten is zeker niet de meest ecologische oplossing. Als basis voor een schuur of hardhouten tuinkast is het wel degelijk een goede optie om beton te gebruiken. Met beton in vloeibare vorm heb je de meeste vrijheid in de vorm en het is ook mogelijk om hoogteverschillen aan te brengen voor een organische uitstraling. Als fundering kun je een betonplaat laten plaatsen. Het heeft voor deze toepassing de voorkeur om de plaat exact op maat te maken, dus aansluitend op de bebouwing. Anders kan er neerslagwater op de randen blijven liggen wat hout kan aantasten. De betonplaat kan ook het beste iets hoger liggen dan het omringende gras of zand.

Extra tip. Fundering voor tuinkast of schuur

Voor een zware tuinkast wil je vooral één ding. Stabiliteit. Een praktische aanpak is een betonplaat met een kleine marge rondom, terwijl je de randen zo afwerkt dat water er niet blijft staan. Zet de kast pas neer als de basis volledig vlak is. Dan voorkom je scheefstand, klemmende deuren en spanning op scharnieren.

Hout

Een terras, patio of veranda kun je plaatsen op basis van houten planken. Je zult hiervoor een zwevende constructie moeten maken zodat de planken niet direct op de bodem komen te liggen. Daarbij moet er voldoende ventilatie mogelijk zijn om houtrot te voorkomen. Hoewel hout een lange levensduur heeft moet je wel regelmatig wat onderhoud verrichten. Denk aan losliggende bladeren opruimen om vochtophoping en ongedierte te voorkomen en aanslag zoals mos verwijderen. Schuren en beitsen zal ook van tijd tot tijd nodig zijn. Als je hardhout goed verzorgt dan zul je daar heel lang plezier van hebben.

Zwevend terras

Zowel tegels als betonplaten kunnen net zoals een houten terras boven de bodem geplaatst worden. Dit wordt een zwevend terras genoemd. Onder de tegels of betonplaat worden steunen geplaatst. Dit kunnen zakjes met cement zijn of verstelbare steunen. Die laatste optie is wel duurder. Het voordeel is dat je met verstelbare steunen de verharding perfect waterpas kunt leggen en houden.

Onder het zwevend terras bevindt zich aarde. Als de waterafvoer goed is uitgevoerd kan water eenvoudig in de bodem dringen waarmee wateroverlast niet aan de orde is. Je zult wel rekening moeten houden met mogelijke groei van onkruid. Met een betonplaat zonder voegen kunnen er geen planten doorheen groeien. Met tegels zonder voegen is dit wel een risico. Een worteldoek kan in dat geval uitkomst bieden. Dit kan wel van invloed zijn op de afwatering.

Half verharden

Dan is er nog de mogelijkheid om delen van de tuin half te verharden. Dit is geen optie voor een tuinkast of schuur maar kan wel zeer geschikt zijn om paden aan te leggen in de tuin. Je kunt bijvoorbeeld een pad maken van zand, kiezels, grind of bedekt met houtsnippers of boomschors. Cacaodoppen zijn ook mogelijk. Deze kunnen glad worden. In droge periodes kunnen de doppen wegwaaien. Met een verhoogde border kun je een strak pad aanleggen waardoor de verharding netjes op z’n plaats blijft.

Extra tip. Opsluitbanden en randen

Verharding blijft pas echt strak als de randen opgesloten zijn. Zonder randafwerking schuiven tegels langzaam uit elkaar. Grind paden lopen uit. Een simpele opsluitband, houten rand of verhoogde border houdt alles op zijn plek. Dit maakt onderhoud ook makkelijker.

Extra tip. Onderhoud en levensduur

Welke oplossing je ook kiest. Onderhoud hoort erbij. Veeg bladeren weg, verwijder mos op tijd en houd voegen en randen schoon. Bij hout is ventilatie het sleutelwoord. Bij tegels en beton is afwatering het sleutelwoord. Op die manier verleng je de levensduur zonder elk jaar opnieuw te moeten herstellen.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste fundering voor een hardhouten tuinkast
Een vlakke, stabiele basis. Een betonplaat of goed verdichte onderbouw met tegels werkt meestal het betrouwbaarst.

Hoe voorkom ik verzakking van tegels
Graaf voldoende uit, verdicht in lagen en gebruik een stabiele onderlaag met zand. Werk rustig en meet regelmatig.

Is een zwevend terras beter voor de afwatering
Ja, vaak wel. Water kan onder het terras de bodem in, mits je de ondergrond slim opbouwt en ruimte laat voor infiltratie.

Wat is halfverharding precies
Dat is een waterdoorlatende oplossing zoals grind, kiezels, boomschors of houtsnippers. Ideaal voor tuinpaden.

Kan ik hout gebruiken als verharding zonder houtrot
Ja. Kies een zwevende constructie, zorg voor ventilatie en houd de planken schoon. Dan blijft hardhout lang mooi.

Hoeveel groen moet ik overhouden in de tuin
Er is geen universeel percentage dat altijd klopt. Een praktische richtlijn is dat je genoeg onverhard laat zodat water weg kan. Zeker bij zware regen maakt dat het verschil.

Conclusie

De beste manier om je tuin te verharden is een combinatie. Verhard waar het functioneel is, kies halfverharding voor paden en laat voldoende groen over voor waterafvoer en leefbaarheid. Een zware hardhouten tuinkast of schuur vraagt om een stabiele basis. Een terras vraagt om comfort en uitstraling. Als je start met een goede ondergrond en slimme afwatering heb je er jarenlang plezier van.

Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen? Neem dan gerust contact met ons op!