Zelf een tuinkast maken lukt met basisgereedschap, zolang je de fundering, het dakafschot en de ventilatie vooraf uitwerkt. Daar loopt zelfbouw vaker vast dan op het timmerwerk zelf.
Hieronder staat het stappenplan, een stuklijst voor een kast van 200 x 90 x 60 centimeter in douglas en de vier punten die bepalen of je spullen droog blijven.
Een kast die je zelf bouwt, past exact in de ruimte die je hebt. Dat telt vooral bij een smalle doorgang, een schuine hoek of een balkon waar standaardmaten net niet vallen. Daarnaast kun je resthout verwerken en bepaal je zelf de indeling met schappen en haken.
Of het goedkoper uitpakt, hangt af van je houtkeuze en van het beslag. Hout, schroeven, dakbedekking en scharnieren vormen samen de rekening, en gereedschap dat je nog moet huren telt daarbij op. Bij een kast van hardhout ligt de materiaalprijs dicht bij die van een kant-en-klaar model.
Een houten tuinkast van 200 x 90 centimeter weegt gevuld al snel 150 kilo. Bouw je direct op zand of gras, dan zakt de kast scheef weg en lopen de deuren binnen een seizoen aan.
Houd de kast in alle gevallen 4 tot 5 centimeter vrij van de ondergrond. Meer hierover staat in een fundering voor je tuinkast plaatsen en de beste ondergrond voor een tuinkast.
De houtsoort bepaalt de levensduur en het onderhoud. Dit zijn de houtsoorten voor tuinkasten waarmee wij werken:
Let bij inkoop op noesten, kromme planken en het vochtgehalte. Te nat hout krimpt na montage en trekt de naden open, te droog hout scheurt rond de schroeven.
Deze lijst gaat uit van een dichte kast met twee scharnierdeuren en een lessenaarsdak met afschot naar achteren. Pas de aantallen aan op je eigen maat en reken 10 procent extra hout voor zaagverlies.
| Onderdeel | Materiaal | Aantal | Lengte |
|---|---|---|---|
| Staanders frame | Douglas 45 x 70 mm | 4 | 200 cm (achter), 190 cm (voor) |
| Regels voor- en achterzijde | Douglas 45 x 70 mm | 6 | 80 cm |
| Regels zijkanten | Douglas 45 x 70 mm | 6 | 50 cm |
| Onderregels onder de kast | Douglas 45 x 70 mm | 2 | 90 cm |
| Wandbekleding | Douglas rabat 18 x 145 mm | circa 40 strekkende meter | op maat zagen |
| Bodemplanken | Douglas 28 x 145 mm | 5 | 90 cm |
| Dakbeschot | Underlayment 18 mm | 1 plaat | 100 x 70 cm |
| Dakbedekking | EPDM of golfplaat | 1 | 110 x 80 cm |
| Deurframes | Douglas 45 x 70 mm | 4 stijlen, 4 regels | 185 cm en 42 cm |
| Schroeven | RVS 5 x 80 mm en 4 x 40 mm | circa 300 stuks | - |
| Scharnieren en sluitwerk | RVS of aluminium | 4 scharnieren, 1 grendel | - |
Corrosie richt evenveel schade aan als houtrot. Gebruik houtschroeven met een deeldraad, geen metaalschroeven, en kies RVS of thermisch verzinkt beslag. RVS staat voor roestvast, niet voor roestvrij: aan zee of bij zure houtsoorten kunnen er alsnog vlekken ontstaan. Aluminium beslag roest niet en is bij hardhout een prima alternatief.
Boor bij douglas en bij iedere hardhoutsoort voor. Padoek en bangkirai splijten anders langs de nerf, precies op de plek waar het frame zijn stijfheid vandaan haalt.
Een vlak ogend dak werkt prima, zolang er afschot in zit. Reken op minimaal 5 graden, oftewel 5 centimeter hoogteverschil per meter. Laat het dakbeschot rondom 5 tot 10 centimeter oversteken, zodat het water los van de wanden valt.
Voor de dakbedekking heb je drie routes. Golfplaat is de snelste montage en gaat lang mee. EPDM ligt strak en heeft geen naden op het vlak zelf. Shingles ogen fraaier en vragen een gesloten ondergrond. Een dakgoot is bij deze maat overbodig, al kun je het water met een simpele watergeleider naar een regenton sturen.
Vier onderdelen bepalen samen of de inhoud droog blijft. Laat er één weg en de rest doet zijn werk niet.
Wil je weten hoe materiaalkeuze hierin meespeelt, lees dan waterdichte kast voor buiten, met een vergelijking tussen hardhout, kunststof en metaal.
Bepaal de binnenmaat op basis van wat er in moet, en tel daar de dikte van frame en wandbekleding bij op. Deze maten werken in de praktijk:
Voor een kast tegen de erfafscheiding gelden aparte aandachtspunten, zie tuinkast tegen de schutting en hoe hoog mag een tuinkast zijn.
Werk je liever vanaf een uitgewerkte tekening, bekijk dan een bouwtekening voor een tuinkast. Daar staat ook waar je op let bij tekeningen uit het buitenland.
Je leest dit op de site van Hartholt Woodworks, waar we hardhouten tuinkasten op maat bouwen. Toch is zelfbouw voor een deel van de situaties de logische route: een rechthoekige plek, een ontwerp zonder schuifdeuren en een vlakke ondergrond zijn met basisgereedschap prima te doen.
De afweging kantelt bij drie dingen. Een schuifdeursysteem vraagt een uitgelijnde rail en vormvaste deuren. Een kast breder dan 250 centimeter of hoger dan 200 centimeter krijgt te maken met doorbuiging. En bij hardhout scheelt de materiaalprijs zo weinig met maatwerk dat je vooral je eigen uren investeert.
In wat kost een hardhouten tuinkast staat per keuze wat de prijs bepaalt. Bekijk daarnaast de mogelijkheden voor een hardhouten tuinkast op maat, tot 375 centimeter breed en 110 centimeter diep.
Welk hout kun je het beste gebruiken?
Douglas voor de meeste zelfbouwprojecten: sterk, redelijk vochtbestendig en te bewerken met gewoon gereedschap. Vuren is goedkoper en vraagt impregnering plus onderhoud. Hardhout uit duurzaamheidsklasse 1 of 2 gaat het langst mee en vraagt voorboren bij iedere schroef.
Hoeveel tijd kost het om een tuinkast te maken?
Voor een kast van 200 x 90 x 60 centimeter reken je op een weekend met twee personen, mits het hout op maat is gezaagd en de fundering al ligt. Het deurwerk en de afwerking kosten daarvan het grootste deel.
Is zelf maken goedkoper dan kopen?
Bij vuren en douglas meestal wel, bij hardhout nauwelijks. Reken naast het hout op schroeven, beslag, dakbedekking, impregneermiddel en eventueel de huur van een verstekzaag.
Kan een zelfgemaakte tuinkast waterdicht zijn?
Ja, wanneer het dak afschot en overstek heeft, de wandplanken overlappen, de deur een waterkering krijgt en de kast vrij van de grond staat. De ventilatie hoort daarbij, anders vervangt condens de regen.
Begin met opmeten en met de fundering, want die bepaalt de rest van de maatvoering. Zet daarna de stuklijst om naar jouw afmetingen en bestel het hout in één keer, zodat kleur en droogtegraad gelijk lopen.
Loop je vast op de maat, de deuren of de plaatsing tegen een muur? Neem contact op, dan kijken we mee naar de constructie.